SpartaDOS X - instrukcja (7-8)


      Zapraszam wszystkich zainteresowanych do lektury kolejnych odcinków instrukcji użytkownika systemu SpartaDOS X. Polecam Wam zwrócić szcególną uwagę na moje dopiski i komentarze do opisu, a także na zawartość pliku ze stuff'em gdyż tym razem umieszczam w nim sporo programów dodatkowych wzbogacających system. Poniżej publikuję spis zawartości dysku SpartaDOS Tool Kit:
  1. ADOS.SYS - nowsza wersja programu ATARIDOS.SYS
  2. CLEANUP.EXE - program do weryfikacji i naprawy dyskietek SpartaDOS
  3. DISKRX.EXE - monitor dyskowy SpartaDOS
  4. RENDIR.COM - rename directory
  5. SORTDIR.COM - sort directory
Ponieważ programy znajdujące się na pozycji 4 i 5 powinienem umieścić w poprzednim wydaniu magazynu dołączam jeszcze jako extra bonus programik KILLDIR.COM umożliwiający nam "odcinanie" całych gałęzi z podkatalogami. Brakuje pliku ADOS.SYS, który gdzieś się komuś zawieruszył...

Zbycho Jabol/DIAL

DUMP (wyświetlenie pliku)

Zadanie: Wyświetla plik w formie liczb szesnastkowych i znaków ATASCII
Składnia: DUMP [d:][path]fname[.ext] [start][len]
Typ: zewnętrzny - na urządzeniu CAR:
Związane: TYPE

Opis: Parametry "start" i "len" określają odpowiednio początkowy adres w pliku oraz liczbę bajtów do wyświetlenia. Polecenie zakłada, że wartości te są podane dziesiętnie o ile nie zostały poprzedzone przez "$", co oznacza liczby szesnastkowe.

DUMP jest bardzo pomocne przy szybkim sprawdzaniu zawartości pliku. Do modyfikacji zawartości pliku lub do sprawdzenia i modyfikacji sektorów dyskietki należy zastosować program DISKRX z zestawu SpartaDOS ToolKit.

Jako uzupełnienie tej komendy spotyka się programik o nazwie MDUMP.COM i wykonuje on dokładnie to samo co DUMP wobec plików, lecz wobec pamięci. Coś naściemniałem! MDUMP służy nam do przeglądania zawartości pamięci. Wywołuje się go komendą: MDUMP [$]adress [counter]

ERASE (skasowanie pliku)

Zadanie: Kasuje plik w podanym katalogu i w określonej stacji dysków albo kasuje plik z bieżącego katalogu, gdy nie został podany szlak lub z ustalonej stacji, gdy nie została wskazana.
Składnia: ERASE [d:][path]fname[.ext]
Odmiany: DEL i DELETE
Typ: wewnętrzny
Związane: MENU, UNERASE

Opis: Możesz użyć jokerów ("*" i "?") do jednoczesnego kasowania wielu plików, lecz rób to ostrożnie, gdyż zwykle nie są wyświetlane żadne ostrzeżenia. Tylko wtedy, gdy wpiszesz specyfikację pliku "*.*", SpartaDOS X zapyta się:

      Erase ALL: are you sure?
      (Kasujesz WSZYSTKO: jesteś pewny?)

Przy każdej innej kombinacji jokerów i znaków SpartaDOS X zakłada, że wiesz co robisz. Możesz wykorzystać program VDEL (z zestawu SpartaDOS ToolKit), który pyta o każdy kasowany plik lub użyć polecenia MENU do zaznaczenia kasowanych plików.

FIND (odszukanie pliku)

Zadanie: Przeszukuje wszystkie katalogi we wszystkich stacjach w celu znalezienia pliku o podanej nazwie. Jeżeli podasz numer stacji, to plik jest poszukiwany tylko w tej stacji.
Składnia: FIND[d:]fname[.ext]
Typ: zewnętrzny - na urządzeniu CAR:
Związane: DIR

Opis: FIND wyszukuje szybko plik znajdujący się w którejolwiek ze stacji dysków. Jest to bardzo wygodne przy korzystaniu z podkatalogów i kilku stacji dysków. FIND działa jak program WHEREIS.COM (z zestawu SpartaDOS toolKit) z kilkoma wyjątkami. Poszukiwanie przez FIND jest nieco inne i nie wymaga parametrów do wyświetlania wielkości, czasu i daty znalezionego pliku.

Nazwa pliku może zawierać jokery. Wszystkie znalezione nazwy plików są wyświetlane z pełnym szlakiem od głównego katalogu do pliku. Na zakończenie wyświetlana jest liczba znalezionych plików. Jeżeli nie został podany numer stacji, to przeszukiwane są wszystkie stacje dysków. FIND znajduje i wyświetla także pliki ukryte.

FORMAT (formatowanie dyskietki)

Zadanie: Formatuje dyskietkę w formacie SpartaDOS lub AtariDOS 2. Przed formatowaniem możliwe jest wybranie gęstości, przeplotu sektorów, liczby ścieżek i nazwy dyskietki. Działa poprawnie z większością znanych rozszerzeń sprzętowych.
Składnia: FORMAT
Typ: wewnętrzny
Związane: BOOT, CHVOL

Opis: Polecenie FORMAT jest w rzeczywistości sterowanym przez menu programem, który pozwala na inicjowanie dyskietek dowolnego typu wykorzystywanego przez ośmiobitowe komputery ATARI. Może on być wywołany z DOS'u poprzez polecenie FORMAT lub z dowolnego programu przez XIO 254 (patrz "Programowanie ze SpartaDOS X). Pozwala to na wykorzystanie tego polecenia przez większość programów umożliwiających formatowanie dyskietek, jak AtariWriter lub XE-Term!

Przy formatowaniu dyskietki elastycznej najpierw zapisywana jest na niej struktura sektorów, aby DOS miał miejsce na umieszczenie informacji. Następnie zapisywana jest struktura katalogu, w której DOS określa wykorzystanie ścieżek i sektorów. Można również zainicjować ramdysk i dysk twardy, lecz realizowany jest wtedy tylko drugi etap operacji (BUILD DIRECTORY). Menu programu FORMAT można opóścić w każdej chwili przed rozpoczęciem lub po zakończeniu formatowania przez naciśnięcie ESC. Po wywołaniu menu FORMAT wybiera się następujące parametry:

  • U - Numer stacji (Unit) jest wstępnym wyborem, który musi być wykonany. Formater musi wiedzieć, która stacja dysków będzie inicjowana. Poprawnymi wartościami są tu: 1-9 lub A-I. Po wpisaniu numeru lub litery stacji program sprawdza jej typ. FORMAT automatycznie określa, czy stacja jest stacją dysków elastycznych, a jeśli tak, to czy jest programowalna, czy też jest ramdyskiem lub twardym dyskiem.

    UWAGA: Na twardym dysku i ramdysku FORMAT zapisuje jedynie katalogi. Wewnętrzny ramdysk musi być zainstalowany przez program RAMDISK.SYS. Partycje twardego dysku muszą być sformatowane fizycznie przez program, który powinien być dołączony do tego sprzętu.

  • S - Przeplot (Skew) określa porządek, w jakim sektory są rozmieszczone na ścieżce. Możliwe są dwa warianty: High Speed i Standard. High Speed automatycznie zapisuje szybki przeplot dla stacji korzystających ze SpartaDOS wraz z US Dobler oraz dla stacji Indus GT (LDW Super 2000). Ponad to zapisuje szybki przeplot dla stacji Atari XF551 w podwójnej gęstości.Przeplot Standard jest używany dla wszystkich pozostałych stacji dysków. Jeżeli wybierzesz przeplot High Speed, a stacja nie ma takiego typu pracy, to program odczyta błąd stacji i podejmie próbę formatowania ze standardowym przeplotem. Odpowiedni dobór przeplotu umożliwia uzyskanie największej możliwej prędkości zapisu i odczytu dla danej stacji. Przeplot nie jest wybierany dla ramdysku i dysku twardego, gdyż nie są one fizycznie formatowane przez ten program.

    UWAGA: W przypadku stacji dysków TOMS 710 próba sformatowania dyskietki na 720 kB z przeplotem High Speed przebiega pomyślnie pomimo tego, że stacja nie pracuje w tym trybie turbo! Sformatowanie dyskietki w przeplocie High Speed w sposób znaczący spowalnia pracę stacji w trybie zapisu!

    Przeplot określa kolejność, w jakiej sektory są zapisywane na dyskietce. Optymalny przeplot powinien tak ustawiać sektory, aby po odczytaniu jednego sektora i przygotowaniu procesora stacji do odczytu następnego sektora, sektor ten znalazł się bezpośrednio pod głowicą odczytującą. Zwykle od 2 do 8 sektorów trzeba pominąć przed odczytaniem następnego sektora. Powoduje to różnice w szybkości transmisji.

  • M - (Mode) może być Sparta lub Atari. Tryb Sparta daje dyskietkę w formacie SpartaDOS, zaś Atari - w formacie zgodnym z Atari DOS 2.0 i jego odmianami.

    UWAGA: FORMAT nie zapisuje na dyskietce pliku "DOS". Jeżeli chcesz utworzyć samoczynnie odczytującą się dyskietkę SpartaDOS, musisz skopiować plik "DOS" ze SparataDOS Construction Set na tą dyskietkę i użyć polecenia BOOT. Jeżeli chcesz utworzyć samoczynie się odczytującą dyskietkę w formacie Atari DOS, to musisz wczytać AtariDOS i zapisać na dyskietce pliki DOS.SYS i DUP .SYS. SpartaDOS X uruchamia się z dowolną dyskietką lub bez niej.

    Niestety nie dysponuję plikim "DOS" w odniesieniu do SpartaDOS X, co innego jeśli chodzi o SpartaDOS 3.2!

  • V - Nazwa (Volume) dyskietki służy do celów porządkowych. Na dyskietkach w formacie SpartaDOS dozwolone są nazwy o długości do ośmiu znaków. Mogą to być dowolne znaki ATASCII włącznie ze spacjami. Nazwa jest używana wyłącznie na dyskietkach SpartaDOS i nie występuje w żadnym innym DOS-ie.

    To akurat jest mały bajer! Przecież wszyscy wiemy, że DOS II/D także stosuje nazwy dla swoich dyskietek...

  • D - Gęstość (Density) może być jednym z trzech rodzajów stosowanym w ośmiobitowych komputerach Atari. Są to:

    - pojedyńcza (Single) - 128 bajtów na sektor FM
    - rozszerzona (Dual - enhaced) -128 bajtów na sektor MFM
    - podwójna (Double) - 256 bajtów na sektor MFM

    FM i MFM określają gęstość bitów, przy czym MFM zapisuje na tym samym obszarze dwa razy więcej bitów niż FM. Stacja Atari 810 ma tylko pojedyńczą gęstość zapisu. Normalna Atari 1050 ma pojedyńczą i rozszerzoną. Atari 1050 z US Dubler, Top Drive, Happy lub innym rozszerzeniem, Atari XF551, Indus GT, LDW Super 2000 i CA 2001 mają wszystkie trzy gęstości. Większość innych stacji dla ośmiobitowych Atari ma pojedyńczą i podwójną gęstość zapisu.

  • T - Liczba ścieżek (Tracks) może być następująca: 40 SS, 40 DS, 77 SS, 77 DS, 80 SS i 80 DS. SS oznacza zapis jednostronny (Single Sided - 1 głowica zapisująca jedną stronę dyskietki), a DS zapis dwustronny (Double Sided - 2 głowice, z których każda zapisuje przeciwną stronę dyskietki). Wszystkie stacje Atari stosują zapis 40SS oprócz XF551, która może zapisywać 40 DS. Większość pozostałych stacji 5 i 1/4 cala ma zapis 40SS lub 40DS (sprawdź w instrukcji stacji jeżeli nie masz pewności). 77 ścieżek jest stosowane w stacjach 8 cali przyłączonych przez specjalny interfejs, na przykład ATR 8000 lub PERCOM. 80 ścieżek jest używane dla stacji 3 i 1/2 cala oraz stacji 5 i 1/4 cala o dużej pojemności dołączonych przez podobny interfejs. Wszystkie stacje dwugłowicowe mogą formatować również w trybie SS.

    UWAGA: Kontroler stacji nie przekazuje do komputera odpowiedzi określającej prawidłowość wyboru liczby ścieżek. Jest to ważne dla zapisania na dyskietce informacji o niej, więc musisz uważnie wybierać właściwe parametry.

    Zgadza się! Dla stacji TOMS 710 formater przyjmuje polecenie sformatowania dysku jednostronnie na 80 ścieżek (360 kB) po czym zapisuje na dysku taką jego pojemność choć nie jest to wykonane!

  • F - Ten wybór rozpoczyna fizyczne formatowanie dyskietki (Format Disk) zakładając, że wpisałeś wszystkie pozostałe wymagane parametry. Po sformatowaniu zapisuje także strukturę katalogu wybraną przez TRYB. Formatowanie dyskietki bezpowrotnie niszczy informację zawartą na niej dotychczas.

  • B - Zapis katalogu (Build Directory) jest wariantem, który służy do inicjowania ramdysku oraz twardego dysku, lecz działa poprawnie ze stacjami dysków elastycznych. Jedynymi parametrami są tu numer stacji i nazwa dyskietki. Pozostałe są niedozwolone lub z góry ustalone. B zapisuje nową strukturę katalogu na wybranej stcji, co powoduje zniszczenie całej informacji zawartej w ramdysku lub w partycji twardego dysku. Fizyczne formatowanie twardego dysku musi być zrealizowane przez specjalny program napisany dla konkretnego dysku, interfejsu i kontrolera. Taka operacja nie jest wykonywana przez FORMAT. Fizyczne formatowanie ramdysku jest przeprowadzane podczas instalowania go przez procedurę obsługi RAMDISK SYS.

    Liczba sektorów i bajtów wyświetlana w menu FORMAT jest określana przez odczyt konfiguracji ramdysku lub twardego dysku albo obliczona na podstawie parametrów wybranych do formatowania elastycznej dyskietki.

    UWAGA: System operacyjny stacji LDW Super 2000 i Indus GT ma kilka błędów. Z tego powodu występują kłopoty podczas pracy tej stacji w rozszerzonej gęstości (enhaced). Nie stanowi to problemu, gdyż rozszerzona gęstość jest zbędna, jeśli stacja posiada gęstość podwójną. Dodatkowe problemy pojawiają się, gdy w systemie znajduje się również stacja 1050 wyposażona w US Doubler. W tym przypadku najlepszym rozwiązaniem jest wymiana stacji tak, aby w systemie nie znajdowały się stacje różnych typów.

KEY (bufor klawiatury)

Zadanie: Instaluje 32 - znakowy bufor klawiatury i dołącza do systemu "wewnętrzne" polecenie KEY, które włącza i wyłącza bufor.
Składnia: KEY ON;OFF
Typ: zewnętrzny na urządzeniu CAR:

Opis: Pierwsze użycie tego polecenia instaluje w systemie procedurę obsługi klawiatury. Bufor klawiatury zapewnia szybsze powtarzanie klawiszy i pozwala na wpisywanie poleceń gdy system jest jeszcze zajęty realizacją poprzednich. Parametr ON/OFF jest interpretowany odpowiednio jako włączenie i wyłączenie bufora.

Gdy bufor jest już zainstalowany, to zdefiniowany jest globalny symbol "@kEY" i następne polecenia KEY wywołują go w celu włączenie i wyłączenia bufora.

UWAGA: Bufor klawiatury może być niezgodny z niektórymi programami, lecz jest zgodny z większą ilością programów niż bufor SpartaDOS 3.2 (w szczególności z modułem Action!).

LOAD (odczyt pliku)

Zadanie: Wczytuje plik, lecz nie uruchamia go. Polecenie to jest użyteczne, gdy chcesz zatrzymać najczęściej używane polecenia w pamięci, co eliminuje konieczność każdorazowego odczytywania ich z dyskietki lub modułu. Jeżeli nie została podana nazwa pliku, to wszystkie wczytane uprzednio pliki są usuwane z pamięci.
Składnia: LOAD[d:][path][fname][.ext]
Typ: wewnętrzny
Związane: MEM, SAVE

Opis: Wczytanie standardowego pliku binarnego daje taki sam efekt, jak SpartaDOS 3.2. Plik jest ładowany do pamięci i nie uruchamiany. Najczęstrzymi zastosowaniami są tu:

  • Wczytanie plików wynikowych MAC/65 i zapisanie ich jako jednego ciągłego pliku.
  • Wczytanie programu binarnego przed uruchomieniem monitora (do testowania)
Jedyna różnica polega na tym, że gdy plik zawiera segment z adresem inicjowania (INITAD), to jest on wykonywany.

Jednym z zastosowań LOAD jest czasowe umieszczenie w pamięci poleceń zewnętrznych. Działa to tylko ze specjalnymi relokowalnymi poleceniami zewnętrznymi SpartaDOS X. Dalsze informacje na ten temat znajdziesz w opisie polecenia MEM.

LOAD jest stosowane do:

  • Umieszczenie w pamięci zewnętrznych poleceń, jak CAR lub X, albo do umieszczenia w pamięci interfejsu Command Processor (COMMAND.COM)
  • Usunięcia wszystkich programów i poleceń zewnętrznych z pamięci (LOAD bez nazwy pliku)
  • Umieszczenie w pamięci procedury dla innych poleceń.
MEM (sprawdzenie pamięci)

Zadanie: Wyświetla aktualną, dolną granicę wolnej pamięci w systemie oraz liczbę dostępnych banków RAM.
Składnia: MEM
Typ: wewnętrzny
Związane: CHKDSK, LOAD

Opis: Polecenie MEM (MEMory) wyświetla dolną granicę dostępnej pamięci głównej i dodatkowej. Dla każdego obszaru podane są dwie granice - pierwsza określa górną granicę zainstalowanych procedur systemowych (drivers), a druga górną granicę umieszczonych w pamięci programów aplikacyjnych.

W poniższym, przykładowym wyniku użycia MEM:

   Main: $0F6D, $1456
    Ext: $6123, $6455
   7 banks of RAM available

Procedury systemowe zajmują pamięć od $700 do $F6C i od $4000 do $6122, a programy aplikacyjne znajdują się od $F6D do $1455 i od $6123 do $6454.

Programy aplikacyjne są wczytywane do pamięci przez LOAD i składają się z plików, jak COMMAND.COM i X.COM. Procedury systemowe są plikami jak SPARTA SYS, ATARIDOS.SYS, RAMDISK.SYS itd.

Normalnie pierwsza i druga liczba są jednakowe. Rejestr systemu operacyjnego MEMLO ($2E7) zawiera drugą liczbę. Jeżeli zostanie wykonane polecenie LOAD bez parametrów,to wszystkie programy aplikacyjne zostaną usunięte z pamięci i druga liczba zostanie zmniejszona do wartości pierwszej.

UWAGA: Jeżeli procedura systemowa jest instalowana po wczytaniu programu aplikacyjnego, to zwiększane są obie granice pamięci i program aplikacyjny pozostaje w pamięci na stałe.

Pomimo, że istnieją dwa obszary dodatkowej pamięci, to tylko jeden z nich może być użyty przez SpartaDOS X. Jest to określone podczas uruchamiania systemu i zależy od pliku CONFIG.SYS i/lub modelu komputera (patrz "Informacje techniczne"). Choć polecenie MEM nie informuje bezpośrednio, który obszar pamięci dodatkowej został użyty, to można to ustalić według adresów wyświetlonych w polu "Ext:". Obszary te są następujące:

  • $4000-$7FFF - RAM dodatkowych banków (130 XE lub inne z rozszerzoną pamięcią)
  • $E400-$FFBF - RAM pod systemem operacyjnym ( OS RAM )
Pole "banks of RAM available" wskazuje, ile banków RAM pozostało dostępnych dla ramdysku i/lub rozszerzonego trybu Basica XE. Pamiętaj, że dla rozszerzonego trybu Basica XE potrzeba conajmniej 4 banków RAM. Nieuwzględnienie tego faktu, może spowodować zawieszenie systemu (zwykle w najmniej odpowiednim momencie).

Program MENU

Zadanie: Pozwala na wybranie plików, a następnie wykonanie poleceń COPY, ERASE, RENAME itd. dla wszystkich wybranych plików. Jest on podobny do innych programów dających menu SpartaDOS, lecz zawiera kilka nowych możliwości.
Składnia: MENU
Typ: zewnętrzny - na urządzeniu CAR:
Związane: COPY, ERASE, RENAME, TYPE

Opis: MENU jest bardzo wygodny do wykonywania operacji na więcej niż jednym pliku i jest niezbędny do kopiowania przy użyciu jednej stacji dysków. Zawiera on trzy duże okna, poniżej których wyświetlane są polecenia i komunikaty. Lewe, górne okno przeznaczone jest dla katalogów. Wyświetlane są w nim podkatalogi wraz ze strukturą pokazującą zależności między nimi. Prawe, górne okno pokazuje informacje o wybranym obszrze. Zawiera ono: specyfikację plików, liczbę i wielkość wszystkich plików oraz liczbę i wielkość wybranych plików. Dolne okno pokazuje pliki.

Menu poleceń jest podzielone na trzy podstawowe grupy: pliki (File), katalogi (Dir) i polecenia dodatkowe (Xtra). Aktualnie używana grupa poleceń jest wskazywana z lewej strony dolnej części ekranu. Przełączenie pomiędzy poleceniami dla plików i katalogów następuje przez naciśnięcie RETURN. Dodatkowe polecenia uzyskuje się po naciśnięciu ESC. Aby opuścić MENU trzeba nacisnąć ESC, a następnie Q. Znak "^" przed pozycjami menu oznacza trzymanie naciśniętego klawisza CONTROL przy wybieraniu wariantu.

Menu File zawiera: COPY, DELETE, FILESPEC, LOG, PRINT, RENAME, TAG, UNTAG i VIEW.
Menu Dir zawiera: AVAILABLE, DELETE DIRECTORY, FILESPEC, LOG, MAKE DIRECTORY, PRINT, TAG/UNTAG DIRECTORY.
Menu Xtra zawiera: DISPLAY, QUIT i SORT.

Polecenia dla plików

W menu poleceń plikowych klawisze "-" i "=" przesuwają wskaźnik pliku o jedną pozycję, a klawisze "+" i "*" w górę lub w dół o jeden ekran. Pliki pokazywane w oknie plików są ułożone alfabetycznie według nazw. Bieżący katalog jest wskazywany w oknie katalogów (patrz "Polecenia dla katalogów").

Klawisz
Funkcja
Opis
C
Copy
kopiuje plik wybrany wskaźnikiem. Zostaniesz zapytany o docelową stację i szlak. Jeżeli kopiujesz na tą samą stację zobaczysz polecenia włożenia dyskietki docelowej i źródłowej
^C
^Copy
kopiuje wszystkie zaznaczone pliki. Komunikaty są takie same jak w Copy
F
Filespec
pozwala na wprowadzenie specyfikacji pliku z jokerami dla zmniejszenia liczby wybieranych (i wyświetlanych) plików. Dozwolone są tylko poprawne znaki nazw i jokery. Nie wpisuje się tu numeru stacji i szlaku - do tego służy polecenie Log
L
Log
pozwala na zmianę wybranego numeru stacji i/lub szlaku
P
Print
drukuje wskazany plik. Jest to użyteczne tylko dla plików tekstowych ASCII, chyba że masz zainstalowaną procedurę umożliwiającą wydruk znaków graficznych ATASCII
^P
^Print
drukuje wszystkie zaznaczone pliki. Między plikami jest wysyłany znak przesuwu strony (From Feed)
R
Rename
pozwala na zmianę nazwy wskazanego pliku. Aktualny numer stacji szlak i nazwa są wyświetlane i można wpisać nową nazwę bezpośrednio
T
Tag
zaznacza wskazany plik i przesuwa wskaźnik w dół o jeden plik. Zaznaczony plik jest oznaczony symbolem rombu z prawej strony nazwy
^T
^Tag
zaznacza wszystkie pliki w bieżącym katalogu
U
Untag
kasuje zaznaczenie wskazanego pliku. Symbol zaznaczenia znika i wskaźnik przesuwa się o jeden plik w dół
^U
^Untag
kasuje zaznaczenie wszystkich plików będących w bieżącym katalogu
V
View
wyświetla zawartość wskazanego pliku

Polecenia dla katalogów

Wskaźnik katalogu wskazuje bieżący katalog. Wskaźik ten przesuwa się klawiszami "-" i "=" o jedno miejsce w górę lub w dół. Naciśnięcie RETURN powoduje przejście do poleceń plikowych, a ESC dodatkowych.

Klawisz
Funkcja
Opis
A
Avial
podaje wielkość wolnej przestrzeni pozostałej na dyskietce. Zostaniesz zapytany o numer stacji i zobaczysz rozmiar wolnego obszaru w bajtach
D
Del Dir
kasuje wskazany katalog. Wykonanie tej operacji jest możliwe tylko wtedy, gdy katalog jest pusty, co widać w oknie plików
F
Filespec
pozwala na wprowadzenie specyfikacji pliku z jokerami dla zmniejszenia liczby wybieranych (i wyświetlanych) plików. Dozwolone są tylko poprawne znaki nazw i jokery. Nie wpisuje się tu numeru stacji i szlaku - do tego służy polecenie Log
L
Log
pozwala na zmianę wybranego numeru stacji i/lub szlaku
M
Make Dir
tworzy nowy podkatalog w bieżącym katalogu.Po jego utworzeniu ponownie odczytywany jest cały katalog dyskietki i następuje powrót do wybranego uprzednio katalogu
P
Print
należy wybrać jedną z dwóch możliwości: drzewo lub katalog. Katalog drukuje listę plików wyświetlonych w oknie plików (wydruk będzie wykonany w jednej kolumnie, nawet jeśli obraz jest dwukolumnowy). Drzewo drukuje mapę (strukturę) katalogów tak, jak jest wyświetlona w oknie katalogów
T
Tag Dir
zaznacza wszystkie pliki znajdujące się we wskazanym katalogu
^T
^Tag Dir
zaznacza wszystkie pliki znajdujące się we wszystkich katalogach
U
Untag Dir
kasuje zaznaczenie wszystkich plików we wskazanym katalogu
^U
^Untag Dir
kasuje zaznaczenie wszystkich plików we wszystkich katalogach

Polecenia dodatkowe

Po wykonaniu polecenia dodatkowego zawsze następuje powrót do poprzedniego menu poleceń (oprócz QUIT). Można także nacisnąć ESC w celu opuszczenia tego menu.

Klawisz
Funkcja
Opis
D
Display
przełącza sposób wyświetlania w oknie plików między dwoma odmianami. Standardowo wyświetlane są nazwy plików z rozszerzeniami, stan trzech atrybutów, wielkość pliku w bajtach oraz data i czas jego utworzenia. Zajmuje to wszystkie 38 kolumn w oknie plików. Druga odmiana wyświetla dwie kolumny nazw plików (obok siebie) z rozszerzeniami i atrybutami. W polu atrybutu jest wyświetlany jego symbol, gdy atrybut jest ustawiony, lub punkt gdy jest skasowany
Q
Quit
jest to jedyny poprawny sposób opuszczenia MENU i powrotu do DOS.
UWAGA: nie przerywaj i nie zatrzymuj operacji przez naciśnięcie RESET. Jest to bardzo zła metoda, która może prowadzić do tworzenia na dyskietkach nieodczytywalnych plików
S
Sort
sortuje wyświetlane pliki według nazw (Name), rozszerzeń (Ext), dat (Date) lub wielkości (Size). Standardowo pliki są sortowane według nazw. W celu trwałego posortowania katalogów należy użyć programu SORTDIR z zestawu SpartaDOS ToolKit

MKDIR (tworzenie katalogu)

Zadanie: Tworzy podkatalog (MaKe DIRectory)
Składnia: MKDIR [dn:][path]
Odmiany: MD; CREDIR
Typ: wewnętrzny
Związane: CHDIR, RMDIR, PATH

Opis: Jeżeli nie podasz numeru stacji, to przyjmowana jest stacja ustalona. Ta funkcja nie jest realizowana przez procedurę ATARIDOS - nie można tworzyć podkatalogów na dyskietkach typu AtariDOS (na przykład MYDOS), lecz można je odczytywać.

Katalogi (zwane także podkatalogami lub teczkami) są używane jak teczki do organizacji plików, zwykle na dyskietkach o dużej pojemności i na twardym dysku. Nazwy katalogów są zapisywane jak nazwy plików, lecz są zaznaczone bitem +S atrybutu. Nie mogą być one kasowane i przemianowywane w normalny sposób (jak pliki). W celu zmiany nazwy podkatalogu musisz skopiować wszystkie znajdujące się w nim pliki w inne miejsce, skasować wszystkie pliki w tym katalogu, użyć RMDIR do jego skasowania, a następnie utworzyć nowy katalog przez MKDIR i ponownie skopiować do niego pliki. Można też użyć programu RENDIR.COM z zestawu SpartaDOS ToolKit.

   MD TEST
   MKDIR 3:>MODEM>TEST

Pierwszy przykład tworzy w ustalonej stacji podkatalog o nazwie "TEST". Drugi tworzy podkatalog "TEST" w stacji D3: w podkatalogu "MODEM", który jest w katalogu głównym (MAIN).

UWAGA: Ponieważ w tym miejscu kończy się jakby omawianie podkatalogów chciałbym wspomnieć o jeszcze jednym programie, jest nim KILLDIR.COM. Program ten umożliwia nam w sposób bardzo wygodny "odcinanie" całych gałęzi z podkatalogami.

PATH (szlak)

Zadanie: Nakazuje w celu znalezienia polecenia przeszukanie wskazanych katalogów przed katalogiem bieżącym.
Składnia: PATH[path]
Typ: wewnętrzny
Związane: CAR, CHDIR, MKDIR, PROMPT, RMDIR

Opis: Możesz określić listę stacji i nazw szlaków rozdzielonych średnikami. Następnie, gdy wpiszesz polecenie, SpartaDOS przeszukuje katalogi w podanej przez Ciebie kolejności przed przeszukaniem bieżącego katalogu. Podczas przeszukiwania nie jest zmieniany katalog bieżący. Wpisanie PATH bez parametrów nakazuje SpartaDOS wyświetlenie bieżącego stanu ciągu PATH.

Zalecane jest włączenie "CAR:" do szlaku ponieważ urządzenie to zawiera wiele zewnętrznych poleceń (jak X, CAR MENU, DUMP, CHTD itd.), których możesz potrzebować. Dobrą praktyką jest również użycie znaków ">" lub "\" na początku szlaku urządzenia w celu wymuszenia rozpoczęcia od katalogu głównego. Polecenie:

      PATH A:>;1:>DOS;CAR:


ustala przeszukiwanie głównego katalogu stacji A: (czyli D1:), katalogu "DOS" w stacji 1 oraz katalogu "CAR:".

Polecenie PATH jest w rzeczywistości odmianą polecenia SET, na przykład pokazane wyżej polecenie może być także wykonane jako:

      SET PATH=A:>;1:>DOS;CAR:


Jedynym sposobem skasowania szlaku przeszukiwania tak, aby przeszukiwany był tylko katalog bieżący jest polecenie:
      SET PATH


Gdy szlak nie był określony, to standardowym ustawieniem systemu jest:
      PATH CAR:


Oznacza to, że najpierw przeszukiwane jest urządzenie CAR:, a później bieżący katalog. Katalog bieżący jest zawsze przeszukiwany ostatni, chyba że włączysz go do szlaku, na przykład:

      PATH ;CAR:   lub    PATH :;CAR:

Oba powyższe przykłady mają jednakowe działanie: najpierw przeszukiwany jest bieżący katalog, potem CAR:, a następnie znowu katalog bieżący. Bieżący katalog jest oznaczany przez samotny znak ":" lub przez spację.

UWAGA: Pomimo, iż nie jest to wymagane, to bardzo zalecamy, aby CAR: zawsze był pierwszym wpisem szlaku. Programy z tego katalogu są wywoływane najczęściej. Jeżeli przedtem występuje jakiekolwiek urządzenie, to jest ono zawsze sprawdzane przed CAR: znacznie zwalniając pracę systemu.

Dalsze informacje znajdziesz w opisie polecenia SET w rozdziale 5.

PAUSE (przerwa)

Zadanie: Przerywa pracę systemu i wyświetla komunikat "Press <RETURN> to continue" (Naciśnij RETURN, aby kontynuować).
Składnia: PAUSE
Typ: wewnętrzny
Związane: DIR, TYPE

Opis: Możesz włączyć polecenie PAUSE do pliku poleceń, aby umożliwić zmianę dyskietek między poleceniami, lub wstrzymania pracy, co pozwoli na przeczytanie instrukcji itp. Dalsze wykonywanie pliku poleceń następuje po naciśnięciu klawisza RETURN.

UWAGA: Bardzo niebezpieczna jest zmiana dyskietek (podczas PAUSE) w stacji, z której czytany jest plik poleceń. Jeżeli używasz PAUSE do zmiany dyskietek to uruchamiaj plik poleceń z ramdysku lub innej stacji, która nie będzie zmieniana.

  

      Ponieważ w bieżącym numerze SERIOUS magazine jest umieszczonych dosyć sporo programów dodatkowych związanych ze SpartaDOS X podjąłem decyzję, że dziś publikujemy tylko dwa odcinki tekstu instrukcji. Nie chciałbym, aby magazyn został zdominowany przez którykolwiek z "działów". Oczywiście jak zwykle zapraszam wszystkich do lektury dalszych części instrukcji i zapoznawania się z następnymi programami wspomagającymi system SpartaDOS w kolejnych wydaniach naszego magazynu...

Zbycho Jabol/DIAL