Tight File Manager - instrukcja


      TighT File Manager to program, który umożliwia wykonanie wielu operacji dyskowych w bardzo prosty i przyjemny sposób. Wersja 1.1E znacznie różni się od wersji 1.0. Dodałem sporo nowych opcji oraz poprawiłem stare. Obecnie bez problemu można kopiować całe dyski nie niszcząc Ramdysku, SETUP można zapisać na dysk systemowy, TFM został wzbogacony o SETUP dla DOS'u oraz Qmeg'a, przeglądarki, ładowanie plików itd.

Tak jak poprzednia wersja TFM wymaga przed uruchomieniem załadowania do pamięci DOS'a II+/D, ale tym razem może to być wersja 6.1 lub 6.4!


DLA KOGO TFM?

      Niestety aby wykorzystać wszystkie możliwości programu potrzebne jest::

  • TOMS MULTI DRIVE lub TOMS TURBO
  • 256Kb dodatkowej pamięci
  • QMEG OS
  • wolna pamięć pod ROM'em
  • MemLo max. $20ff
Oczywiście jeżeli nie masz takiej konfiguracji to nic nie szkodzi, ale nie będziesz miał dostępu do kilku opcji.

Minimalna konfiguracja to:

  • jedna stacja dysków (dowolna)
  • 64Kb dodatkowej pamięci (Atari 130XE) lub Ram-Cart z DOS'em v6.1R
Jeżeli masz jeszcze mniej to nawet nie polecam uruchamiania TFM!

WYKORZYSTANIE PAMIĘCI

      TFM zajmuje dość sporo pamięci bo od $6400 do $bfff (łącznie z buforami na katalogi, buforami tymczasowymi oraz zestawem znaków). Oprócz tego wykorzystywana jest strona zerowa od $80 do $ff. Bufor na dane jest ustawiany na podstawie MemLo (zawsze następuje wyrównanie do strony). Przy MemLo $2000 wynosi on $43ff. Nie jest to zbyt dużo, ale w zupełności wystarczy aby wykonać wszystkie operacje. Należy zwracać uwagę na MemLo bo niektóre operacje mogą wykonać się tylko przy takiej wielkości bufora i przed ich uruchomieniem TFM sprawdza to. Wykorzystana jest pamięć pod ROM'em (cała). Jak widać program "nie lubi" żadnych nakładek, ale jeżeli będą to postara się ich nie zniszczyć. Ostateczna wersja programu wykorzystuje dodatkowo czwartą stronę pamięci w zamian za wolną szóstą.

URUCHOMIENIE PROGRAMU

      Przed uruchomieniem program sprawdza wersję DOS'u, jeżeli wykryje iż nie jest to DOS II+/D v6.1 lub v6.4 to zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat i program się nie uruchomi. Po naciśnięciu dowolnego klawisza nastąpi skok pod adres zawarty w DOSVEC. Następnie sprawdzane jest MemLo. Gdy będzie ono wyższe niż $3fff to program także się nie uruchomi (zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat). Ostatnim testem będzie sprawdzenie wielkości dodatkowej pamięci. Program uruchomi się nawet na zwykłej 65-tce, ale jak wspomniałem nie będzie z niego zbyt wielkiego pożytku. Na podstawie wykrytej dodatkowej pamięci zostanie ustawiny Ramdysk (nie będzie on formatowany).

Program jeszcze sprawdzi wielkość pamięci podstawowej, Turbo, obecność Qmeg'a i na sam koniec odczyta plik TFM.SET (o ile będzie on na dysku). W pliku tym zapisane jest większość parametrów dostępnych w SETUP'ie (czytaj opis SETUP'a).

Po zakończeniu wszystkich czynności wstępnych ukaże się ekran roboczy TFM.

EKRAN ROBOCZY

      W górnej części ekranu znajduje się linia informacyjna w której znajdziemy nazwę programu oraz numer wersji.

Poniżej znajdują się dwa okna (panele) przeznaczone na nazwy plików. W górnej części paneli znajduje się miejsce na nazwę dyskietki (inwersja). Znajdziemy tam także strzałeczkę, która zawsze informuje nas w którym panelu się obecnie znajdujemy (nie zawsze będzie widoczne podświetlenie) lub którego panelu będzie dotyczyła operacja wejścia lub wyjścia.

W dolnej części paneli znajdują się informacje:

  • DRIVE - aktualny numer stacji dysków Wszystkie operacje dyskowe wywołane z tego panelu będą dotyczyły właśnie tej stacji
  • TAG - ilość zaznaczonych plików
  • FREE - ilość wolnych sektorów na dyskietce oraz ilość plików (następne okienko)
  • S: - status wykonywanej operacji.Jeżeli jest on równy 1 to znak iż wszystko przebiegło pomyślnie. Oprócz tego podczas jakiegoś błędu I/O ukaże się okienko z statusem (wyjątkiem jest błąd podczas odczytu katalogu).
      W dolnej części ekranu znajduje się linia z głównym MENU. Podczas pracy będzie się ona zmieniała umożliwiając np. wpisanie nazwy pliku lub potwierdzenia wykonania danej operacji.

OPERACJE PODSTAWOWE

      Wywołanie tych operacji ogranicza się do naciśnięcia odpowiedniego klawisza.

Przejście do drugiego panelu

      W danej chwili tylko jeden panel jest aktywny. Panel ten łatwo rozpoznać gdyż znajduje się w nim podświetlenie oraz strzałeczka (za nazwą dyskietki). Aby przejść do sąsiedniego panelu należy nacisnąć klawisz 'TAB'. Każdorazowe naciśniecie tego klawisza spowoduje przejście do drugiego panelu.

Poruszanie się po panelu

      Jeżeli panel będzie "pusty" to oczywiście nie będzie możliwy ruch w nim, gdy będzie on "pełny" (będą w nim nazwy plików) uaktywnią się klawisze kursora '-', '=', które umożliwią przesuwanie podświetlenia w górę i w dół. Gdy dojdziemy do końca okna nazwy plików zaczną się "przewijać".

Odczyt katalogu

      Operację tą umożliwiają klawisze od '1' do '8'. Jeżeli więc chcemy odczytać katalog ze stacji nr 1 to naciskamy klawisz '1' z dwa klawisz '2' itd. Odświerzenie katalogu umożliwia klawisz 'SPACE' (numer stacji nie zostanie zmieniony).

Zaznaczanie plików

      Kilka opcji przed ich wywołaniem wymaga zaznaczenia plików. Aby to uczynić należy skorzystać z klawiszy:

SHIFT - zaznacza/kasuje jeden plik
DELETE - robi to samo z tym że inwersja przesunie się o jedną pozycję w dół
INSERT - zaznacza wszystkie pliki
CLEAR - kasuje wszystkie zaznaczenia
INVERSE - inwersja zaznaczeń

Ustawienie gęstości

      Czasami się zdarza iż stacja nie rozpozna gęstości dyskietki lub poprostu się zawiesi. Zamiast ją wyłączać można skorzystać z trzech klawiszy, które umożliwiają przestawienie stacji na trzy podstawowe gęstości:

CONTROL+S - pojedyncza (SINGLE)
CONTROL+M - rozszerzona (MEDIUM)
CONTROL+D - podwójna (DOUBLE)

Z pewnością opcje te przydadzą się posiadaczą stacji XF-551.

Krótka Informacja (SHORT INFO)

      Opcję uaktywnia klawisz 'I'. W panelu w którym obecnie będziemy się znajdować ukaże się okno z informacjami:

  • a) Wersja DOS'u (DOS II+/D V6.?)
  • b) Wielkość bufora (BUFFER)
  • c) Wielkość MemLo (MEMLO)
  • d) Wielkość pamięci podstawowej (RAM)
  • e) Wielkość pamięci dodatkowej (EXT)
  • f) Ustawiony Ramdysk (RAMDISK)
  • g) Info o QMEG'u (QMEG)
  • h) Info o TURBO (TURBO)
  • i) Info o wzorze dla DIR (DIR PATTERN)
Punkty H, I dotyczą danego panelu.

Wybór opcji z głównego MENU

      W dolnej części ekranu znajduje się menu. Opcje te wybieramy przy pomocy klawiszy '', 'RETURN' uruchamia daną opcję. Niektóre z nich nie uruchomią się jeżeli nie będą spełnione pewne warunki (np. brak plików w panelu lub brak zaznaczenia pliku itp.). Oprócz tego opcje można wywoływać przy pomocy dodatkowych klawiszy funkcyjnych (są one opisane wraz z daną opcją).

KOPIOWANIE PLIKÓW (COPY)

      TFM umożliwia proste kopiowanie dowolnej długości plików z jednego urządzenia na drugie. Dane nie są buforowane (zbyt mały jest bufor aby to było opłacalne), a więc nie możliwe jest kopiowanie z wykorzystaniem jednego urządzenia (np. z D1: na D1:). Tak więc opcja wymaga obecności drugiego urządzenia, a najlepiej jak jest to Ramdysk (jest ona właściwie dla niego przeznaczona).

      Aby skopiować pliki należy je najpierw zaznaczyć (inaczej COPY się nie uaktywni), a następnie wybrać COPY z menu lub nacisnąć klawisz 'C'. Jeżeli posiadasz TOMS TURBO to warto podczas uaktywniania opcji przytrzymać klawisz 'CONTROL'. Umożliwi to wyłączenie ekranu podczas kopiowania, co znacznie przyspieszy zapis na dysku (nie Ramdysku). Oczywiście podczas jakichkolwiek komunikatów obraz zostanie włączony.

Po uaktywnieniu opcji ukaże się okno w którym znajdziemy informacje o:

  • ustawieniu stacji źródłowej oraz docelowej (SOURCE, TARGET)
  • nazwie aktualnie kopiowanego pliku
  • ilości plików jeszcze do skopiowania (łącznie z kopiowanym plikiem)
  • operacji aktualnie wykonywanej (READING/WRITING)
      Jeżeli opcja OVERWRITE/CONFIRMATION jest ustawiona to przed zapisem program sprawdzi czy dany plik już nie istnieje na dysku. Jeżeli tak będzie to ukaże się kolejne okienko, które umożliwi nam wybór co mamy z tym plikiem zrobić:

OVERWRITE - skasowanie starego pliku i nagranie nowego
SKIP - "przeskoczenie" tego pliku. Nastąpi odczyt następnego, o ile będzie jeszcze jakiś zaznaczony
ABORT - przerwanie kopiowania

      Po skopiowaniu wszystkich plików zostanie automatycznie odczytany katalog ze stacji docelowej. Jeżeli podczas kopiowania wystąpi jakiś błąd to zostaniemy o tym poinformowani, ukaże się okienko z odpowiednim komunikatem i statusem operacji. Pliki których nie dotyczyła żadna operacja I/O zostaną w dalszym ciągu zaznaczone.

ZMIANA NAZWY PLIKU (RENAME)

      Opcję możemy wywołać przy pomocy klawisza 'R' lub wybrać ją z menu. Po ukazaniu się okienka do wyboru będą dwa warianty:

  • ONE FILE - umożliwia zmianę nazwy pliku wskazanego przy pomocy podświetlenia (przed wywołaniem). Po jej wybraniu ukaże się kolejne okno i kursor w dolnej części ekranu. Należy wpisać nową nazwę pliku i nacisnąć 'RETURN'. Klawisz 'ESC' umożliwi przerwanie tej operacji.

  • MORE FILES - jest to standardowa opcja DOS'u czyli można przy jej pomocy zmieniać np. rozszerzenia w kilku plikach. Zasada wpisu jest identyczna jak w DOS'ie. Podajemy starą nazwę, a po przecinku nową. Może to być także jakiś wzór np. *.MIC,*.PIC itp. Klawisz 'RETURN' akceptuje nazwę, a 'ESC' umożliwia wyjście z tej opcji.
      O ile RENAME/CONFIRMATION jest ustawione to przed zapisem program poprosi o potwierdzenie tej operacji.

KASOWANIE PLIKU (ERASE)

      Aby uaktywnić opcję należy zaznaczyć pliki które chcemy skasować, a następnie nacisnąć klawisz 'E' lub wybrać ją z menu. Jeżeli opcja ERASE/CONFIRMATION jest zaznaczona to przed skasowaniem pliku program umożliwi potwierdzenie operacji:
  • YES skasuje wskazany plik (patrz okno, które się pokaże)
  • NO lub 'ESC' pominie go.
ZABEZPIECZENIE/ODBEZPIECZENIE PLIKU (LOCK/UNLOCK)

      Przed wywołaniem tych opcji należy zaznaczyć pliki których dotyczyć ma ta operacja. Warto wspomnieć iż nie będą brane pod uwagę te pliki, których status odpowiadał będzie aktualnie wybranej opcji. Krótko mówiąc plik zabezpieczony zostanie pominięty podczas wykonywania opcji LOCK (to samo dotyczy opcji UNLOCK i odbezpieczonych plików). Tak więc możemy zaznaczyć wszystkie pliki (naciskamy tylko jeden klawisz), a operacja będzie dotyczyła i tak plików z odpowiednim statusem.

OPERACJE NA DYSKU (DISK)

      Opcję uaktywniamy klawiszem 'D' lub po wybraniu jej menu. Ukaże się okienko z kolejnymi opcjami:
  • kopiowanie dysku (COPY DISKETTE)
  • formatowanie dysku (FORMAT DISKETTE)
  • zmiana nazwy dysku (CHANGE LABEL DISK)
  • tworzenie dysku systemowego (CREATE DISK SYSTEM)
  • zapis CHAOS LOADER'a (WRITE CHAOS LOADER)
  • zapis DIR SEPARATOR'A (WRITE DIR SEPARATOR)
  • zapis BOOT sektorów (WRITE BOOT SECTORS)
Opcje wybieramy klawiszami kursora, 'RETURN' akceptuje ją, 'ESC' umożliwi wyjście.

Kopiowanie dysku

Aby można było uruchomić tą opcję muszą być spełnione następujące warunki:

  • MemLo nie może być wyższe niż $29ff
  • Komputer musi mieć minimum 64Kb dodatkowej pamięci np. 130XE.
  • Nie korzystaliśmy z ramdysku 14KB (ramdysk pod ROM'em) lub w inny sposób z pamięci pod ROM'em po uruchomieniu TFM.
Jeżeli któryś warunek nie zostanie spełniony to ukaże się odpowiedni komunikat i opcja się nie uaktywni. Gdy wszystko będzie w porządku to ukaże nam się okno kopiera. W górnej jego części znajdują się informącje o:
  • stacji źródłowej (SOURCE)
  • stacji docelowej (TARGET)
  • gęstości dysku (DENSITY)
  • dostępnych bankach (BANKS)
      Poniżej znajdują się okienka w których ukazują się informacje o aktualnie odczytywanym sektorze i aktualnie wykorzystywanym banku (oczywiście dotyczy to kopiowania). Pod okienkami znajduje się informacja o statusie wykonywanej operacji I/O, a na samym dole znajduje się menu kopiera.

      Opcja SETUP jak każdy się domyśla umożliwia ona ustawienie "zasad pracy" kopiera. Po wybraniu jej ukaże się okienko z którego możemy wybrać:

  • Pomijanie "złych" sektorów (SKIP BAD SECTORS).Umożliwia to kopiowanie dysków na których są uszkodzone sektory - status 143 lub 144. "Ptaszek" oznacza iż opcja będzie aktywna.
  • Wryfikacja podczas zapisu (VERIFY DURING COPY). Niestety, zapis taki trwa strasznie długo, ale ma się 99% pewności poprawnego zapisu. "Ptaszek" - opcja aktywna.
  • Formatowanie dysku docelowego (ALWAYS FORMAT TARGET). Przed zapisem dysk docelowy będzie ZAWSZE formatowany o ile będzie tam "ptaszek".
  • Zmiana numeru stacji źródłowej (CHANGE SOURCE DRIVE)
  • Zmiana numeru stacji docelowej (CHANGE TARGET DRIVE)
  • Zabezpieczenie Ramdysku (PROTECTED RAMDISK). Opcja ta przeznaczona jest dla komputerów które posiadają min. 192Kb dodatkowej pamięci. Umożliwia ona kopiowanie dysku z wykorzystaniem tylko wolnych banków, nie wykorzystywanych przez DOS lub QMEG OS, a więc można skopiować dysk nie niszcząc zawartości Ramdysku! Jeżeli Twój komputer ma mniej niż 192Kb dodatkowej pamięci to opcja ta nie będzie aktywna. Jeżeli ma tylko 192Kb to będzie można zabezpieczyć Ramdisk DOS'u, a jeżeli ma 256Kb (czyli łącznie 320Kb) to możliwe będzie także zabezpeczenie Ramdisku w Qmeg'u (DOUBLE). Dla Qmeg'a ma to jeszcze jedną zaletę gdyż można kopiować dysk (DOUBLE) bezpośrednio na jego Ramdysk!

    NO - oznacza iż Ramdysk nie będzie zabezpieczony i wykorzystane zostaną wszystkie dostępne banki pamięci
    DOS - oznacza zabezpieczenie Ramdysku tylko dla DOS'u (128Kb=1009 MD)
    QMEG - to oczywiście zabezpieczenie Ramdysku Qmeg'a (192KB=0707 DD) o ile Qmeg będzie zainstalowany

Wszystkie te opcje zapisywane są w pliku TFM.SET, a więc właściwie można je ustawić tylko raz. Opcja zabezpieczenia Ramdysku zostanie ewentualnie zmodyfikowana na komputerach z mniejszą pamięcią.

      Opcja COPY umożliwia rozpoczęcie kopiowania. Jeżeli chcesz aby zapis był szybszy w TOMS TURBO to przy włączeniu opcji trzymaj klawisz 'CONTROL'. Oczywiście przy komunikatach obraz zostanie włączony!

Kopier umożliwia pracę z jednym urządzeniem np. z D1: na D1: i odpowiednio będzie prosił o włożenie dysku źródłowego (INSERT SOURCE DISKETTE) oraz docelowego (INSERT TARGET DISKETTE). Poza tym posiada opcję RETRY czyli jeżeli podczas zapisu wystąpi jakiś błąd to program zapyta się czy ma powtórzyć daną operację (ZAPIS, FORMATOWANIE). Ukaże się okienko z którego należy wybrać YES dla ponowienia próby lub NO aby zrezygnować (aktywny jest także klawisz 'ESC', który ma takie same znaczenie jak opcja NO).

Gęstość jest ustawiana automatycznie. Kopier rozpoznaje trzy podstawowe gęstości:

  • pojedynczą (SINGLE - oznaczenie: SNG)
  • rozszerzoną (MEDIUM - oznaczenie: MED)
  • podwójną (DOUBLE - oznaczenie: DBL)
Każda inna gęstość będzie traknowana jako "nieznana" (UNKNOWN DENSITY) i kopiowanie zostanie przerwane. Niestety nie mam dostępu do stacji dwugłowicowej, a więc wszystko dotyczy pojedynczej strony (SINGLE SIDE).

Jeżeli dane z całego dysku zmieściły się jednorazowo w dostępnych bankach to po zakończeniu zapisu będzie możliwy kolejny zapis (druga kopia) bez potrzeby ponownego odczytu.

      Opcja QUIT umożliwia opószczenie kopiera (można także skorzystać z klawisza 'ESC').

      Jeżeli chciałbyć zerknąć na ekran TFM przed kopiowaniem dysku możesz skorzystać z klawisza 'TAB', który umożliwi "schowanie" okna kopiera. Naciśnięcie dowolnego klawisza umożliwi ponowne uaktywnienie kopiera.

Formatowanie dysku

      Następna opcja w oknie DISK. Po jej wybraniu otwiera się kolejne okienko w którym możemy wybrać:

  • a) DOUBLE - gęstość podwójna
  • b) SINGLE - gęstość pojedyncza
  • c) MEDIUM - gęstość rozszerzona
  • d) QUICK FORMAT - szybkie formatowanie
  • e) LABEL DISK - nadanie nazwy dyskowi
Punkty A, B pominę gdyż wiadomo o co chodzi. Jeżeli chodzi o punkt C to format ten NIE jest kompatybilny z formatem DOS'u 2.5 tak więc należy uważać z tym (dotyczy to także zapisu)!

QUICK FORMAT to nic innego jak wyczyszczenie VTOC i sektorów na nazwy. Nie zmienia to gęstości danego dysku, ale za to jest znacznie szybsze niż normalne formatowanie (stąd nazwa). Jest jeszcze jedna zaleta tej opcji! Dane na dysku nie ulegają skasowaniu,a więc można je odzyskać!

LABEL DISK umożliwia nadanie nazwy dyskietce. Nazwa może składać się z max. 11-tu dowolnych znaków. Po wybraniu tej opcji w dolnej części ekranu ukaże się kursor i tam możemy wpisać nazwę,a następnie naciskamy 'RETURN'. Teraz wybieramy gęstość lub QUICK FORMAT i także naciskamy 'RETURN'. Po formatowaniu w katalogu zostanie zapisana nazwa dyskietki, będzie ona w inwersji.

Jeżeli nie chcemy nadawać nazwy to poprostu wybieramy tylko formatowanie (opcje A, B, C, D).

Jeżeli FORMAT/CONFIRMATION jest ustawiony to przed formatowaniem należy potwierdzić nasz wybór.

Zmiana nazwy dyskietki
      Jest to trzecia opcja w okienku DISK. Po jej wybraniu program odczyta aktualną nazwę z dysku i wyświetli ją w dolnej części ekranu. Tam też możemy ją poprawić lub wpisać nową i po naciśnięciu 'RETURN' zostanie ona zapisana na dysku (bez potwierdzenia).

UWAGA: Nie należy w tym czasie zmieniać dyskietki (podczas edycji nazwy) gdyż można sobie zniszczyć katalog dysku (program tego nie sprawdza)!!! Jeżeli chcemy zrezygnować z edycji nazwy to naciskamy 'ESC'.

Jeżeli na dysku nie będzie nazwy to zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat (NO LABEL) i edycja nie będzie możliwa.

Tworzenie dysku systemowego

      Po wybraniu tej opcji ukaże się okienko z którego możemy wybrać:

  • Zapis DOS'u (WRITE DOS)
  • Tworzenie AUTORUN (MAKE AUTORUN)
Pierwsza opcja umożliwia zapis DOS'u wraz z wprowadzonymi zmianami - czytaj SPECIAL SETUP.

Druga umożliwia automatyczne uruchomienie wskazanego pliku zaraz po uruchomieniu DOS'a (czyli tak jak plik AUTORUN.SYS w DOS 2.5). Po wybraniu tej opcji wpisujemy nazwę pliku, który ma się automatycznie uruchomić i naciskamy 'RETURN'. Jeżeli opcja WRITE/CONFIRMATION jest ustawiona to potwierdzamy naszą decyzję. Jeżeli na dysku nie będzie takiej nazwy to zostanie wyświetlony odpowiedni komunikat (FILE NOT FOUND) i zapis będzie przerwany. Jeżeli na dysku nie będzie zainstalowany DOS II+/D to ukaże się błąd 172 (patrz status) i zapis także zostanie przerwany.

Jak wiadomo DOS II+/D umożliwia także automatyczne uruchomienie pliku wsadowego. Aby "poinformować" go iż jest to właśnie taki plik należy przed nazwą wpisać znak "@" (CONTROL+8). Oprócz tego nazwa powinna być zakończona rozszerzeniem BAT.

Zapis CHAOS LOADER'a

      Przedostatnia opcja w oknie DISK. Chyba nie trzeba jej opisywać. Każdy zna ten loader. Po wybraniu tej opcji zapis następuje natychmiast, chyba że opcja WRITE/CONFIRMATION jest ustawiona, wtedy przed zapisem należy potwierdzić naszą decyzję. Opcja dotyczy tylko dysku lub Ramdysku QMEG'a.

Zapis DIR SEPARATOR'a

      Opcja ta umożliwia oddzielanie od siebie plików w katalogu. Nie muszę tłumaczyć że katalog jest wtedy czytelniejszy, ale zmniejsza się niestety miejsce na nazwy.

Po wybraniu tej opcji następuje przeszukiwanie katalogu w celu odnalezienia wolnego miejsca. Pod uwagę brany jest bajt statusu i jeżeli jest on równy $00 lub $80 (plik skasowany) to program uzna iż jest to wolne miejsce. Gdy w katalogu nie zostanie odnalezione wolne miejsce to zostanie wyświetlony komunikat DIRECTORY FULL i zapis zostanie przerwany. Jeżeli WRITE/CONFIRMATION będzie ustawione to należy potwierdzić zapis. Opcja tak jak i poprzednia dotyczy tylko dysku lub Ramdysku QMEG'a.

Zapis BOOT sektorów

      Z pewnością każdy nie raz starał się odczytać dysk który nie był zainicjowany. Efekt jaki można zaobserwować jest raczej nieprzyjemny i w większości przpadków prowadzi do zawieszenia się komputera. Opcja ta umożliwia zapis na BOOT sektory krótkiej procedurki, która poinformuje nas o tym iż na dysku nie ma DOS'a i umożliwi ponowny BOOT bez potrzeby wyłączenia komputera (należy nacisnąć dowolny klawisz lub OPTION).

Po wybraniu opcji zapis następuje natychmiast o ile WRITE/CONFIRMATION nie jest ustawiony. Zapis dotyczy tylko dysku lub Ramdysku QMEG'a.

Dodatkowo po każdorazowym formatowaniu dysku opcja ta jest wywoływana automatycznie.

USTAWIENIE OPCJI TFM (SETUP)

      Przejście do SETUP'a umożliwia klawisz 'S' lub wybranie opcji SETUP z menu.

Opcja RAMDISK

      Umożliwia dowolne ustawienie Ramdysku obsługiwanego przez DOS. Program nie sprawdza w tym przypadku ilości dostępnej pamięci, ale podczas uruchomienia stara się ustawić odpowiedni Ramdysk, tak aby użytkownik nie musiał już tego robić. Oczywiście program swoje, a my możemy zrobić i tak po swojemu i np. ustawić sobie Ramdysk 128Kb w Atari 65XE, tylko czy to coś nam da?

Tak więc najlepiej używać tej opcji świadomie, albo w ogóle (zrobi to za Ciebie TFM). Ustawienie:

  • 128Kb=1009 (gestość rozszerzona) - komputer: 064Kb + 128KB rozszerzonej pamięci (minimum)
  • 064Kb=0499 (gestość rozszerzona) - komputer: 064Kb + 064Kb rozszerzonej pamięci (minimum)
  • 014Kb=0104 (gestość rozszerzona) - komputer: 064Kb
Nie polecam ustawienia 14Kb gdyż TFM wykorzystuje pamięć pod ROM'em i jeżeli będziemy używać tego Ramdysku to jakieś opcje się nie uruchomią. Oczywiście samo ustawienie jeszcze nic nie zmieni, ale już po formatowaniu...

      Gdy Ramdysk będzie wyłączony ukaże się NONE w miejscu wielkości ramdysku. Sam program nie przwiduje wyłączenia Ramdysku (jedynie podczas uruchomienia jeżeli nie zostanie wykryta dodatkowa pamięć).

Po wybraniu odpowiedniego Ramdysku dobrze jest go zaformatować (opcja FORMAT DISKETTE).
Ustawiony Ramdysk zostanie zapisany wraz z DOS'em (opcja WRITE DOS).

Opcja TURBO

      Dotyczy ona TOMS'a. Program podczas uruchomienia sam ją odpowiednio ustawi tz. jeżeli TFM wczytany był w TURBO to będzie ona aktywna (ON) jeżeli nie to zostanie wyłączona. Oczywiście można ją dowolnie zmieniać. Jeżeli QMEG jest włączony to program będzie wykorzystywał tryb HAPPY i umożliwi to np. dowolne ustawienie tej opcji dla poszczególnych paneli np. lewy może pracować w TURBO, a prawy w NORMAL'u!

Jeżeli Twoja stacja nie ma zainstalowanego TOMS TURBO to najlepiej nie "dotykać" tej opcji.

Opcja FONT COLOR

      Przy pomocy tej opcji możemy ustawić sobie odcień literek. Skala nie jest zbyt wielka, ale... Ustawienia dokonujemy przy pomocy '', 'RETURN' lub 'ESC' umożliwia wyjście.

Opcja FNT FOR TEXT

      Za pomocą tej opcji ustalamy zestaw znaków jaki ma być wykorzystany podczas przeglądania tekstu. Do dyspozycji mamy trzy zestawy:

  • ATARI - standardowy
  • INTERNATIONAL - międzynarodowy
  • POLISH - Polski w standarcie edytora PANTHER
"Ptaszek" oznacza aktywny zestaw.Wybór umożliwiają klawisze '', 'RETURN' akceptacja, 'ESC' umożliwia wyjście.

Opcja CLICK

      Aktywna ("ptaszek") włącza dźwięk klawiatury.

Opcja LOUD I/O

      Aktywna ("ptaszek") włącza dźwięk podczas operacji wejścia/wyjścia.

Opcja DIR PATTERN

      Umożliwia podanie wzoru który będzie brany pod uwagę podczas odczytu katalogu. Dotyczy ona tylko tego panelu z którego została wywołana czyli np. panel lewy może mieć ustawinie *.COM, a panel prawy *.*. Po wywałaniu opcji ukaże się kursor (dolna część ekranu) i teraz możemy podać nowy wzór. 'ESC' umożliwia wyjście bez zmiany wzoru, a 'RETURN' ze zmianą oraz automatycznym odczytem katalogu z nowym wzorem.

Opcja CONFIRMATION

      Tu możemy ustawić potwierdzenia danych operacji:

  • OVERWRITE zapis na istniejącym pliku
  • ERASE kasowanie
  • RENAME zmiana nazwy
  • FORMAT formatowanie
  • WRITE operacje zapisu
  • QUIT wyjście z TFM
Aktywna opcja to "kwadracik". Tak więc jeżeli nie chcemy potwierdzać jakiś operacji to kasujemy "kwadracik" klawiszem 'RETURN'. 'ESC' umożliwia powrót do okienka SETUP.

Opcja SPECIAL SETUP

      Za pomocą tej opcji możemy ustawić nową konfigurację dla QMEG'a oraz zmienić kilka opcji w DOS'ie. Po wybraniu jej ukaże się okienko z którego możemy sobie wybrać dany system.

QMEG-OS

      Po wybraniu tej opcji ukaże się kolejne okienko wraz z konfiguracją systemu. Zasada zmiany opcji jest identyczna jak w samym systemie, a więc nie będę jej tu opisywał. Jedyna różnica to tryb TURBO. Nie uaktywnia się go klawiszem 'H' tylko 'T' (tak jak w wersji jaką instaluje Gumi/TighT). To samo dotyczy informacji o TURBO, zamiast "H" będzie "T".

DOS

      Tu znajdziemy opcje które umożliwią zmianę kilku parametrów w DOS'ie. Wybieramy przy pomocy klawiszy '-' oraz '=', 'RETURN' umożliwi przejście do danej opcji, a 'ESC' pozwala opóścić to okno (nastąpi powrót do okienka SPECIAL SETUP).
Koloru ekranu (SCREEN COLOR)

'-', '=' - zmiana koloru
'+', '*' - zmiana odcienia
'RETURN' lub 'ESC' - wyjście

Kolor ekranu TFM także się zmieni gdyż korzysta on z koloru ustawionego w DOS'ie.

Instalacja w QMEG'u (INSTALL TO QMEG)

      Opcja umożliwi zainstalowanie się DOSa w Ramdysku C QMEG'a. Aktualne ustawienie pokazane jest w dolnej części ekranu (INST:). "Y" oznacza iż DOS będzie się instalował, a "N" że nie.

Instalacja odbywa się podczas uruchomienia DOS'u.

Bufory (BUFFER)

      Tutaj możemy ustalić ilość buforów (128 bajtów jeden) z których będzie korzystał DOS. Wielkość ta wpływa na MemLo więc nie radzę ustawić zbyt wielu (cztery w zupełności wystarczą). Zbyt mała ilość może spowodować nie wykonanie jakiś poleceń (także w TFM).

'-', '=' - zmiana wartości
'RETURN' lub 'ESC' - wyjście

Konfiguracja stacji (DRIVE CONFIGURATION)

      Opcja umożliwia przypisanie dysków logicznych fizycznym. Zaznaczę iż wartość zero oznacza Ramdysk.

'-', '=' - zmiana numeru
'+', '*' - pozycja kursora
'RETURN' lub 'ESC' - wyjście

      Przy pomocy tej opcji można oszukać wiele programów, które np. nie chcą współpracować z Ramdyskiem. Można np. ustawić Ramdysk jako stację numer 2 i wtedy program pracujący tylko z dwoma stacjami będzie (powinien) współpracować z Ramdyskiem. TFM też da się tak "oszukać" (opcja COPY). Wszelkiego rodzaju kombinacje pozostawiam Tobie czytelniku... Wszystkie te opcje przenoszone są automatycznie do DOS'u, a więc zapis DOS'u odbędzie się z tak ustawionymi parametrami.

Opcja WRITE SETUP

      Jest to ostatnia opcja w okienku SETUP'a. Umożliwia ona zapis ustawionych opcji takich jak:

  • FONT COLOR
  • FNT FOR TEXT
  • CLICK
  • LOUD I/O
  • CONFIRMATION
  • SPECIAL SETUP (tylko dla QMEG'a)
  • SETUP/COPY DISKETTE (cały)
Jeżeli WRITE/CONFIRMATION będzie ustawione to należy potwierdzić zapis.

      TFM przed uruchomieniem odczyta sobie te ustawienia co zwalnia nas z ciągłego ich wklepywania. Utawienie dla QMEGa zostanie "przeniesione" tylko wtedy gdy system będzie włączony. W innym przypadku nie będzie brane pod uwagę.

WYJŚCIE (QUIT)

      Jedyna droga aby powrócić do DOS'u! NIE róbcie tego za pomocą RESET'u bo program tak go "nie lubi" że wykona sobie "zimny" start (dlatego nie ma opcji BOOT bo RESET i już jest BOOT). Jeżeli QUIT/CONFIRMATION będzie ustawiony to program poprosi o potwierdzenie operacji.

OPCJE DODATKOWE

      Często się zdarza że przed skopiowaniem pliku chcielibyśmy go "zobaczyć" lub "usłyszeć". TFM posiada trzy podstawowe przeglądarki:

  • plików tekstowych
  • rysunków (Koala, MicroPainter)
  • modułów muzycznych (CMC/MPT)
Pliki tekstowe
      Aby przeglądnąć plik należy podświetleniem najechać na interesującą nas nazwę i nacisnąć klawisz 'V'. Ukaże się okienko z którego wybieramy opcję TEXT MODE i naciskamy 'RETURN'.
Po otworzeniu pliku zmieni się ekran i rozpocznie się odczyt wskazanego pliku z jednoczesnym wyświetlaniem go na ekranie.

Po odczytaniu 23 linii odczyt zostaje wstrzymany i program oczekuje na naciśnięcie klawiszy:

'SPACE lub RETURN' - następna strona
'SHIFT+SPACE' - ciągły odczyt
'SHIFT+RETURN' - ciągły odczyt
'ESC' - wyjście

      Czasami może się zdarzyć iż tekst nie zatrzyma się. Powodem tego będzie to iż na końcu linii nie było EOL'a. W takim przypadku dane zostaną odczytane do bufora (do pierwszego napotkanego znaku końca linii), a z tamtąd zostaną przesłane na ekran. Jeżeli będą one dłuższe niż 4Kb to niestety zostaną skrócone. Gdy fizyczna długość linii będzie dłuższa niż 40 znaków (wraz z EOL'em) to dane zostaną przeniesione do następnej, a to oznacza przesunięcie tekstu o ilość takich linii.

      Możliwe jest ustawienie "ciągłego" odczytu pliku. Aby to zrobić należy podczas uaktywniania kontynuacji odczytu trzymać klawisz 'CONTROL'. W tym trybie 'ESC' umożliwia wyjście natomiast każdy inny klawisz zatrzymuje odczyt (choć nie odrazu - czytaj wyżej).

      Aktywna jest także kombinacja klawiszy 'CONTROL+1', która umożliwia zatrzymanie wyświetlania (i odczytu) tekstu w każdej sytuacji. Ponowne naciśnięcie tej kombinacji umożliwi dalszy odczyt.

      Jak wspomniałem wyżej można sobie ustawić jeden z trzech zestawów znaków, który będzie wykorzystany podczas wyświetlania. Polskie litery są w standarcie edytora Panther. Znaki międzynarodowe dostępne będą tylko wtedy gdy QMEG będzie wyłączony (system wykorzystuje ten obszar).

Przeglądanie plików graficznych

      TFM umożliwia przeglądanie plików graficznych w formacie KOALI lub standardowego pliku (7680 bajtów plus ewentualnie cztery bajty - kolory).

      Aby odczytać plik należy wskazać go podświetleniem, a następnie wcisnąć klawisz 'V'. Po ukazaniu się okienka wybieramy opcję GRAPHIC MODE i naciskamy 'RETURN'.

      Format pliku jest rozpoznawany za pomocą nagłówka (KOALA) tz. jeżeli jest on zgodny z podstawową wersją KOALI to zostanie on odczytany właśnie jako taki plik. Jeżeli nagłówek będzie inny to program odczyta go jako plik w formacie MicroPainter lub (gdy to wykryje) poinformuje nas o innej (nie znanej) wersji formatu Koali.

      Niestety, aby program mógł odczytać plik Koali MemLo nie może być większe niż $20ff. Jeżeli będzie ono wyższe zostanie wyświetlony komunikat i odczyt zostanie przerwany.

      Po odczycie i ewentualnym rozpakowaniu (Koala) rysunek zostanie wyświetlony na ekranie. Klawiszami funkcyjnymi są:

'TAB' - zmiana trybu graficznego
'ESC' - wyjście

Tryb nie zostanie zmieniony (o ile sami tego nie zrobimy), a więc raz ustawiony umożliwia odczyt wszystkich wybranych plików w jednym trybie.

Odtwarzanie modułów muzycznych

      Aby można było odczytać moduły muszą być spełnione trzy warunki:

  • Pliki muszą mieć standardowe rozszerzenia (CMC lub MPT). Jeżeli będzemy chcieli odczytać plik z innym rozszerzeniem ukaże się komunikat BAD FILE (zły plik)
  • MemLo nie może być wyższe niż $20ff
  • Nie można korzystać z Ramdysku znajdującego się pod Rom'em (14Kb). Program to sprawdza i jeżeli wykryje iż dane player'a zostały zniszczone ukaże się odpowiedni komunikat.
Aby odczytać plik należy wskazać go podświetleniem i nacisnąć klawisz 'P'.

      TFM rozpoznaje rodzaj modułu przy pomocy rozszerzenia. Po odczycie nastąpi relokacja modułu, a więc nie trzeba się martwić o jego adres. Gdy odczyt i relokacja się zakończy ukaże się okienko player'a w którym znajdziemy:

  • Nazwę odtwarzanego pliku (FILE)
  • Czas odtwarzania (TIME)
  • Numer odtwarzanego utworu, tylko dla CMC. Dla MPT będzie on zawsze równy zero (SONG).
W dolnej części okienka znajduje się małe menu player'a:
  • PLAY - odtwarzanie modułu
  • STOP - zatrzymanie odtwarzania
  • QUIT - wyjście
      Po menu poruszamy się przy pomocy klawiszy '+' oraz '*', 'RETURN' uaktywnia daną opcję, a 'ESC' umożliwia także wyjście z player'a. Jeżeli odtwarzamy moduł w formacie CMC to możliwa jest zmiana numeru odtwarzanego utworu. Należy przejść do opcji PLAY i uaktywnić ją poprzez 'CONTROL+RETURN'. Numer utworu zostanie podświetlony i teraz można go zmieniać przy pomocy klawiszy '-' oraz '=', 'RETURN' lub 'ESC' umożliwia wyjście z tej opcji. Jeżeli w module nie będzie więcej utworów to nastąpi upragniona cisza (dla sąsiadów). Autorem procedur odtwarzających muzykę (tz. player'y) jest Jaskier z Taquart.

EDYTOR TEKSTU

      TFM zaopatrzony został także w mini edytor tekstu. Przeznaczony jest on głównie do tworzenia plików wsadowych. Jak wiadomo plik wsadowy jest to zwykły plik w formacie ATASCII w którym znajdują się komendy dla DOS'u i będą one wykonane zaraz po uruchomieniu DOS'a. Edytor może także posłużyć do tworzenia krótkich plików tekstowych, które bez problemu będzie można odczytać np. w edytorze Panther. Bufor edytora to 7Kb.

      Główny kod programu napisał JBW, ja natomiast przystosowałem edytor do współpracy z TFM, dodałem procedurę tworzenia polskich liter (i ich wyświetlania). Literki te rozmieszczone są tak samo jak w edytorze Panther.

      Aby przejść do edytora należy nacisnąć klawisz 'T'. Jeżeli MemLo będzie wyższe niż $2fff to ukaże się odpowiedni komunikat i niestety nie będzie można do niego wejść. Podobna sytuacja będzie gdy używaliśmy Ramdysk pod ROMem.

Klawisze funkcyjne edytora (^ oznacza CONTROL, ! oznacza SHIFT):

^A - skok do początku wiersza
^B - skok na początek tekstu
^E - skok na koniec tekstu
^G - skok do zaznaczonego wiersza
^L - wczytanie tekstu
^Q - pokazanie znaku specjalnego
^S - zapis tekstu
^T - zaznaczenie wiersza
^V - widzialność znaków EOL
^Z - skok na koniec wiersza
!^ - skok o stronę do góry
!^ - skok o stronę w dół
!^E - wymazanie całego tekstu (bez potwierdzenia)
ESC - powrót do TFM.

UWAGA: Po wyjściu tekst zostanie skasowany. Dla bezpieczeństwa wyjście należy potwierdzić (opcja OKAY).

Poza tym działają także standardowe klawisze edytora Atari jak np. 'CAPS', 'INVERSE', 'DELETE' itd.

      Należy uważać aby FREE nie pokazało nam zero. Co prawda nic się nie stanie ale zapisany tekst nie będzie można odczytać (FAIL - 1). Minimalna wartość FREE to jeden.

URUCHAMIANIE INNYCH PROGRAMÓW

      Poprzednia wersja TFM także umożliwiała wczytanie i uruchomienie dowolnego programu jednak była ona nieco uciążliwa. W tej wersji miało nie być tej opcji, ale...

      Aby załadować dany program należy wskazać go podświetleniem i nacisnąć klawisze 'CONTROL+L'. Jeżeli plik będzie w formacie DOS'u to zostanie on załadowany do pamięci. W innym wypadku odczyt zostanie przerwany i ukaże się odpowiedni komunikat. Uruchomienie programu nastąpi tylko wtedy gdy plik będzie posiadał adres uruchomienia. Jeżeli go nie będzie nastąpi powrót do DOS'u.

ZAKOŃCZENIE

      Na sam koniec chciałbym wytłumaczyć to "TIGHT" w pierwszej części nazwy. Sam program został ukończony w listopadzie (02.11.97), a wtedy jeszcze byłem w TighT. Do tej pory trwały testy programu i dlatego też dopiero teraz pojawia się on na scenie.

      Korzystając z okazji chciałbym poinformować iż prawdopodobnie jest to ostatni program, który został wydany przez "grupę" TighT (napewno tak jest w przypadku TighT z Wałbrzycha). Ze względu na brak jakichkolwiek oznak życia pozostałej części grupy postanowiłem wrócić do poprzedniej mojej grupy, a mianowicie DIAL.

Myślę że TighT to już przeszłość, a szkoda... Po ostatnim naszym demie (TOTAL DAZE) wiele osób nas doceniło, a my co ? Nic...

Jager/Dial